Datum kreiranja 27 Mart 2019
Štampa

U okviru Twinning projekta pod nazivom „Jačanje institucionalnih kapaciteta za priznavanje kvalifikacija u visokom obrazovanju“ sa Bosnom i Hercegovinom, kao zemljom korisnicom i Hrvatskom, Francuсkom i Latvijom, kao zemljama članicama, predstavnici Centra za informiranje i priznavanje dokumenata iz oblasti visokog obrazovanja (CIP) posjetili su Twinning partnere u Latviji, odnosno Academic Information Centre (AIC) u Rigi.

Latvia 2Latvia 1Tokom studijske posjete zaposlenici CIP-a su imali priliku da se upoznaju sa sistemom obrazovanja u Latviji, kvalifikacijskim okvirom, principima osiguranja kvaliteta u visokom obrazovanju, procedurama izdavanja dozvola i akreditacije visokoškolskih ustanova. Razmjena iskustava i dobrih praksi u oblasti priznavanja inostranih visokoškolskih kvalifikacija je bila posebno značajna. Opšti zaključak u vezi sa procedurama priznavanja u oba centra bio je da postoje isti kriterijumi koji se odnose na priznavanje formalnih kvalifikacija, uzimajući u obzir trajanje studija, nivo kvalifikacije, opterećenje, ishode učenja, ali i kvalifikacije stečene kroz zajedničke programe i transnacionalno obrazovanje. Oba centra koriste kvalifikacijski okvir u zemljama u kojim postoji kako bi pozicionirali kvalifikaciju na istom nivou u postupcima priznavanja.

Takođe, dvije najveće visokoškolske ustanove predstavile su svoje prakse priznavanja neformalnog i informalnog učenja i organizovale obilazak univerziteta, gdje su predstavili inovativni prustup u učenju na univerzitetima u Latviji. Ove prakse priznavanja, ako se uzmu u obzir različiti načini učenja, mogu biti pozitivan primjer za uređenje ove oblasti u Bosni i Hercegovini, posebno ako su postupci priznavanja neformalnog i informalnog učenja transparentni i kvalitetno osigurani, onda takvo obrazovanje i učenje se vrednuje i priznaje isto kao i bilo koje obrazovanje. Međutim , preduslov za implementaciju latvijskog modela u priznavanju različitih načina učenja je promjena svijesti akademske zajednice i politika obrazovanja.

Latvia 3Latvia 4Predstavnici Centra su bili posebno impresionirani napretkom Letonije kada je u pitanju pronalaženje odgovarajućih baza podataka i informacija o obrazovanju. Bosna i Hercegovina još uvijek nema sveobuhvatnu bazu podataka sa različitim informacijama o visokom obrazovanju i podacima o procedurama priznavanja. Zbog složene strukture Bosne i Hercegovine i nepostojanja baze podataka , nije poznat tačan broj zahtjeva za priznavanje u Bosni i Hercegovini, niti pregled zemalja u kojima su dodijeljene strane kvalifikacije, da li je odluka pozitivna ili negativna itd. Latvijski primjer organizacije može poslužiti kao smjer u kojem bi se trebali organizovati statistički podaci u oblasti obrazovanja u Bosni i Hercegovini.

Takođe, kada je riječ o osiguranju kvaliteta, Latvijaima veoma dobro organizovan sistem licenciranja i akreditacije studijskih programa, kako javnih tako i privatnih. Ovaj sistem je veoma sličan osiguranju kvaliteta u Bosni i Hercegovini, počevši od registracije visokoškolske ustanove i dobijanja licence za izvođenje visokog obrazovanja, te provjeravanja osiguranja kvaliteta u radu visokoškoslke ustanove. Glavna razlika sa stanovišta Centra je da su postupci akreditacije razvijeniji u odnosu na postupke akreditacije u Bosni i Hercegovini.

U Latvijiposebna pažnja se posvećuje studentskoj i akademskoj mobilnosti, tako da imaju oko 10% stranih studenata, a na dva najveća univerziteta, koja su predstavnici Centra posjetili, taj procenat iznosi 18% (većina stranih studenata dolazi iz Indije, bivših sovjetskih republika i Nepala). Tokom sastanka na univerzitetima predstavljeni su njihovi napori da privuku strane studente. Izvršene su različite analize kako bi se otkrilo koje zemlje i profili studenata bi mogli imati interesa za studiranje u Latviji.

Latvia 5Latvia 6Latvijski ENIC/NARIC centar AIC je organizovan kao fondacija. U okviru AIC-a djeluje agencija za osiguranje kvaliteta u visokom obrazovanju. AIC se finansira iz budžeta, dijelom od vlastitih prihoda (naplaćuju mišljenja i preporuke za priznavanje) i dijelom od međunarodnih projekata i drugih prihoda. Posebno je ineresantno to što imaju odvojen odjel za međunarodne projekte, kojise finansira iz projekata, dok radnici u ovom odjelu rade na određeno za vrijeme trajanja projekta. Zahvaljujući ovom odjelu AIC učestvuje u velikom broju međunarodnih projekata i njihova je preporuka da se iskoristi što više prilika za apliciranje na međunarodne projekte, a posebno one koje finansira EU. Ovi projekti su značajni za sve institucije i otvaraju nove vidike.

Regulisane profesije u Latviji su u potpunosti uređene zakonom i velikim brojem podzakonskih propisa, u skladu sa direktivama EU, a postoji i posebna baza podataka. Latvijski ENIC/NARIC –AIC ima ulogu kontakt-tačke, objavljuje i dostavlja informacije o regulisanim profesijama, zaprima zahtjeve, te daje mišljenja u formi izjave po zahtjevima za priznavanje regulisanih profesija, a konačnu odluku donose nadležna tijela.

Latvia 7Na kraju, možemo reći da je studijska posjeta nadmašila naša očekivanja, da nam je bila izuzetno korisna, da ćemo informacije i saznanja do kojih smo došli nastojati primjeniti u našoj praksi, koliko nam naše ograničene nadležnosti, nedostatak ljudskih resursa i složeno uređenje BiH budu dozvoljavali.

Naš opći dojam je da je Bosna i Hercegovina nažalost daleko ispod standarda i dostignuća Latvije u oblastima koje smo naveli, ali može nam poslužitikao pozitivan primjer za promjene u visokom obrazovanju u osiguranju kvaliteta, razvijanju kvalifikacijskog okvira, implementaciji EU direktiva o profesionalnim kvalifikacijama itd .

Posebno nas je dojmilo gostoprimstvo, ljubaznost i organizovanost naših domaćina